بهترین مکمل برای کاهش وزن؛ معرفی مکمل‌های مؤثر برای چربی‌سوزی و کنترل وزن

کاهش وزن برای بسیاری از افراد فقط به معنی کم شدن عدد روی ترازو نیست؛ هدف اصلی معمولاً کاهش چربی بدن، حفظ توده عضلانی و رسیدن به وزن قابل‌حفظ در طولانی‌مدت است. به همین دلیل، انتخاب مکمل مناسب در کنار تغذیه و فعالیت بدنی می‌تواند موضوع مهمی باشد.

اما یک نکته را باید از همان ابتدا روشن کرد: هیچ مکملی به‌تنهایی جای رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی و ایجاد کسری کالری را نمی‌گیرد. شواهد علمی درباره بسیاری از مکمل‌های کاهش وزن محدود است و بعضی محصولات نیز ممکن است عوارض یا تداخل دارویی داشته باشند.

در این مقاله بررسی می‌کنیم بهترین مکمل برای کاهش وزن چیست، چربی‌سوزها چه تفاوتی با مکمل‌های کنترل وزن دارند، ال کارنیتین و CLA چه کاربردی دارند، مکمل‌های پروتئینی چه نقشی در رژیم کاهش وزن دارند و هنگام انتخاب مکمل لاغری باید به چه نکاتی توجه کرد.

بهترین مکمل برای کاهش وزن چیست؟

پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست. مکمل مناسب به هدف، رژیم غذایی، میزان فعالیت بدنی، وضعیت سلامت و ترکیبات محصول بستگی دارد.

در بازار مکمل‌هایی با عنوان چربی‌سوز، کنترل اشتها، افزایش انرژی، افزایش متابولیسم و کاهش وزن وجود دارند. با این حال، بسیاری از ادعاهای تبلیغاتی مربوط به کاهش وزن سریع پشتوانه علمی قوی ندارند و بعضی مکمل‌ها نیز ممکن است حاوی ترکیبات محرک یا ترکیباتی باشند که با داروها تداخل دارند.

به همین دلیل بهتر است به جای جست‌وجوی یک «قرص جادویی لاغری»، ابتدا مشخص کنیم **کدام نوع مکمل با هدف کاهش وزن ما ارتباط بیشتری دارد.**

برای مشاهده محصولات مرتبط می‌توانید دسته چربی سوزی و کاهش وزن را در هوش دارو مشاهده کنید.

مکمل‌های کاهش وزن چگونه می‌توانند کمک کنند؟

مکمل‌های مورد استفاده در دوره کاهش وزن معمولاً با یکی از این اهداف مصرف می‌شوند:

* کمک به کنترل اشتها
* افزایش انرژی برای فعالیت بدنی
* کمک محدود به اکسیداسیون چربی
* تأمین پروتئین مورد نیاز بدن
* کمک به حفظ توده عضلانی در رژیم کاهش وزن
* تأمین برخی ریزمغذی‌ها در صورت ناکافی بودن رژیم غذایی

با این حال، همه این اثرات به معنی «کاهش وزن قابل‌توجه» نیستند. برای بسیاری از ترکیبات، شواهد علمی اثر بسیار محدود یا نامشخصی را نشان می‌دهد.

۱. ال کارنیتین؛ یکی از شناخته‌شده‌ترین مکمل‌های کاهش وزن

ال کارنیتین یکی از ترکیباتی است که نام آن در بسیاری از مکمل‌های چربی‌سوز و کاهش وزن دیده می‌شود. بدن انسان نیز مقداری کارنیتین تولید می‌کند و این ماده در انتقال اسیدهای چرب برای تولید انرژی نقش دارد.

بر اساس اطلاعات NIH، مکمل‌های کارنیتین ممکن است به **کاهش مقدار کمی از وزن بدن** کمک کنند، اما نباید انتظار کاهش وزن سریع یا چشمگیر از آن داشت. همچنین مصرف آن ممکن است در بعضی افراد باعث تهوع، ناراحتی گوارشی، اسهال یا گرفتگی شکم شود.

اگر به دنبال شناخت این مکمل هستید، دسته ال-کارنتین را مشاهده کنید.

همچنین برای آشنایی با یک محصول مشخص می‌توانید مقاله کپسول ال کارنیتین 3000 ترک نوتریشن را مطالعه کنید.

۲. CLA؛ آیا اسید لینولئیک مزدوج به چربی‌سوزی کمک می‌کند؟

CLA یا اسید لینولئیک مزدوج یکی دیگر از ترکیبات شناخته‌شده در مکمل‌های کاهش وزن است که معمولاً با هدف کمک به کاهش چربی بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با وجود محبوبیت CLA، نباید آن را یک چربی‌سوز قدرتمند در نظر گرفت. میزان اثرگذاری مکمل‌های مختلف می‌تواند متفاوت باشد و نتایج تحقیقات درباره تأثیر آن بر وزن و چربی بدن نیز محدود و متغیر است.

برای مشاهده محصولات این گروه می‌توانید دسته سی ال ای (CLA) را بررسی کنید.

۳. چربی‌سوزها؛ چه انتظاری باید داشته باشیم؟

اصطلاح «چربی‌سوز» برای محصولات مختلفی استفاده می‌شود. بعضی از این محصولات حاوی کافئین یا سایر ترکیبات محرک هستند و برخی دیگر از ترکیبات گیاهی یا چند ماده مختلف تشکیل شده‌اند.

مشکل اصلی اینجاست که ترکیبات چربی‌سوزها بسیار متفاوت هستند و نمی‌توان اثر یک محصول را به تمام محصولات این گروه تعمیم داد. همچنین بسیاری از مکمل‌های کاهش وزن به اندازه کافی برای اثربخشی و ایمنی طولانی‌مدت بررسی نشده‌اند.

برای آشنایی بیشتر با این گروه، مقاله چربی سوز چیست و چگونه عمل می‌کند؟ بررسی انواع، ترکیبات، فواید و عوارض را بخوانید.

۴. کافئین و مکمل‌های انرژی‌زا در دوره کاهش وزن

کافئین یکی از ترکیبات رایج در برخی مکمل‌های ورزشی و چربی‌سوز است. دلیل استفاده از آن بیشتر به افزایش هوشیاری و انرژی و تأثیر آن بر عملکرد ورزشی مربوط می‌شود.

اما مصرف بیشتر کافئین لزوماً به معنی کاهش وزن بیشتر نیست. مقادیر بالای کافئین می‌تواند باعث بی‌قراری، لرزش، اختلال خواب، افزایش ضربان قلب و در برخی شرایط مشکلات دیگر شود. همچنین ترکیب چند محصول حاوی کافئین می‌تواند میزان دریافت روزانه را به شکل ناخواسته بالا ببرد.

برای مشاهده مکمل‌های این گروه می‌توانید دسته انرژی زا را بررسی کنید.

۵. پروتئین؛ شاید مهم‌تر از یک چربی‌سوز برای رژیم کاهش وزن

وقتی هدف کاهش وزن است، فقط کم شدن وزن اهمیت ندارد؛ حفظ عضله نیز اهمیت زیادی دارد.

پروتئین می‌تواند به ایجاد احساس سیری و تأمین مواد اولیه مورد نیاز عضلات کمک کند. به همین دلیل، اگر فرد از طریق رژیم غذایی پروتئین کافی دریافت نکند، استفاده از مکمل پروتئینی می‌تواند در بعضی شرایط گزینه‌ای کاربردی باشد.

البته پروتئین وی خودش «چربی‌سوز» نیست. استفاده از آن زمانی معنا پیدا می‌کند که در چارچوب کالری و پروتئین مورد نیاز فرد قرار بگیرد.

برای مشاهده این محصولات می‌توانید دسته پروتئین ها را ببینید.

همچنین مقاله پروتئین وی و انواع آن؛ راهنمای کامل انتخاب، مصرف و تفاوت وی کنسانتره، ایزوله و هیدرولیزه می‌تواند برای انتخاب نوع پروتئین مفید باشد.

۶. پروتئین وی در رژیم کاهش وزن؛ آیا باعث چاقی می‌شود؟

یکی از سؤالات رایج این است که آیا مصرف پروتئین وی باعث افزایش وزن می‌شود یا خیر.

پاسخ به میزان کالری کل رژیم بستگی دارد. پروتئین وی مانند هر ماده غذایی دیگر حاوی کالری است و اگر مجموع کالری دریافتی بیشتر از نیاز بدن باشد، می‌تواند در افزایش وزن نقش داشته باشد.

بنابراین استفاده از پروتئین وی در رژیم کاهش وزن امکان‌پذیر است، به شرطی که مقدار مصرف با نیاز پروتئینی و کالری روزانه هماهنگ باشد.

اگر به دنبال گزینه‌های مختلف پروتئین هستید، دسته پروتئین های ورزشی را بررسی کنید.

۷. مکمل‌های ورزشی برای دوره کاهش وزن

در دوره کاهش وزن، بعضی افراد علاوه بر مکمل‌های چربی‌سوز از مکمل‌های ورزشی مانند پروتئین، کراتین، BCAA یا سایر مکمل‌ها استفاده می‌کنند.

نکته مهم این است که **هر مکمل ورزشی الزاماً برای چربی‌سوزی نیست.** برای مثال، کراتین بیشتر با عملکرد ورزشی و قدرت عضلانی ارتباط دارد و هدف اصلی آن کاهش وزن نیست.

برای آشنایی کلی با این گروه، مقاله نگاه کلی به انواع مکمل های ورزشی و کاربرد هر کدام؛ راهنمای کامل انتخاب مکمل مناسب را مطالعه کنید.

همچنین می‌توانید دسته مکمل های ورزشی را مشاهده کنید.

۸. کراتین در دوره کاهش وزن؛ مصرف کنیم یا نه؟

کراتین معمولاً به عنوان مکمل افزایش عملکرد، قدرت و کمک به حفظ یا افزایش توده عضلانی شناخته می‌شود، نه به عنوان یک مکمل لاغری.

اگر فرد در دوره کاهش وزن تمرین مقاومتی انجام می‌دهد، ممکن است کراتین به حفظ کیفیت تمرین و عملکرد عضلانی کمک کند؛ اما افزایش موقت وزن ناشی از آب داخل عضلات ممکن است روی عدد ترازو دیده شود و نباید آن را با افزایش چربی بدن اشتباه گرفت.

برای آشنایی کامل‌تر با این مکمل، مقاله کراتین چیست؟ بررسی کامل فواید، نحوه مصرف، عوارض و تأثیر کراتین بر عضله‌سازی را مطالعه کنید.

برای مشاهده محصولات نیز می‌توانید دسته کراتین را ببینید.

۹. BCAA برای کاهش وزن مناسب است؟

BCAA شامل سه آمینواسید شاخه‌دار لوسین، ایزولوسین و والین است. این مکمل بیشتر در حوزه ورزش و عملکرد عضلانی شناخته می‌شود.

BCAA را نباید به عنوان یک مکمل مستقیم چربی‌سوز در نظر گرفت. اگر دریافت پروتئین روزانه فرد از رژیم غذایی و منابع پروتئینی مناسب باشد، نیاز به مکمل‌های آمینواسیدی باید با توجه به شرایط فرد بررسی شود.

برای مشاهده این محصولات می‌توانید دسته بی سی ای ای را بررسی کنید.

۱۰. مکمل‌های فیبری و کنترل اشتها

برخی ترکیبات فیبری می‌توانند با افزایش حجم محتویات دستگاه گوارش یا ایجاد احساس سیری در کنترل دریافت غذا نقش داشته باشند. با این حال، شواهد درباره بسیاری از مکمل‌های فیبری تجاری برای کاهش وزن محدود است و نمی‌توان همه آن‌ها را به یک شکل ارزیابی کرد.

در عمل، دریافت فیبر از غذاهایی مانند سبزیجات، حبوبات، میوه‌ها و غلات کامل معمولاً بخش مهم‌تری از یک رژیم غذایی مناسب برای کنترل وزن است.

۱۱. آیا امگا ۳ برای کاهش وزن مناسب است؟

امگا ۳ یکی از مکمل‌های محبوب است، اما نباید آن را یک چربی‌سوز مستقیم دانست.

امگا ۳ بیشتر به دلیل نقش آن در سلامت عمومی و تأمین اسیدهای چرب ضروری مورد توجه است و شواهد موجود از اثر مستقیم و قابل‌توجه آن بر کاهش وزن حمایت نمی‌کند.

برای آشنایی بیشتر با این مکمل، مقاله امگا ۳ چیست؟ انواع، خواص، فواید، منابع غذایی، نحوه مصرف و بهترین زمان مصرف را مطالعه کنید.

همچنین دسته امگا ۳ برای مشاهده محصولات این گروه در دسترس است.

۱۲. آیا ویتامین‌ها باعث لاغری می‌شوند؟

یکی از اشتباهات رایج این است که هر ویتامینی را به عنوان مکمل لاغری در نظر بگیریم.

ویتامین‌ها برای عملکرد طبیعی بدن ضروری هستند، اما در فردی که کمبود ویتامین ندارد، افزایش مصرف یک ویتامین لزوماً به معنی افزایش چربی‌سوزی نیست.

برای مثال، ویتامین D نقش‌های مهمی در بدن دارد، اما نباید آن را به عنوان یک قرص لاغری مصرف کرد.

برای آشنایی بیشتر با این موضوع مقاله ویتامین D چیست؟ بررسی خواص، علائم کمبود و دلیل کمبود ویتامین D در بین ایرانی‌ها را بخوانید.

همچنین می‌توانید دسته ویتامین ها و شبه ویتامین ها را مشاهده کنید.

۱۳. مولتی ویتامین در رژیم کاهش وزن

وقتی فرد برای مدت طولانی کالری دریافتی خود را کاهش می‌دهد، کیفیت رژیم غذایی اهمیت زیادی پیدا می‌کند. رژیم‌های بسیار محدود ممکن است دریافت برخی ریزمغذی‌ها را کاهش دهند.

مولتی‌ویتامین می‌تواند در شرایط خاص و با توجه به رژیم غذایی فرد مورد استفاده قرار گیرد، اما نباید از آن انتظار چربی‌سوزی داشت.

برای مشاهده محصولات این گروه می‌توانید دسته مولتی ویتامین ها را بررسی کنید.

برای آشنایی با انواع این محصولات نیز مقاله ویتامین ب و انواع آن؛ بررسی فواید، منابع غذایی و علائم کمبود ویتامین‌های گروه B می‌تواند مفید باشد.

۱۴. آیا ال کارنیتین، CLA و چربی‌سوز را می‌توان با هم مصرف کرد؟

ترکیب چند مکمل کاهش وزن همیشه به معنی نتیجه بهتر نیست.

یکی از مشکلات مصرف همزمان چند محصول این است که ممکن است ترکیبات مشابه، به‌خصوص محرک‌هایی مانند کافئین، در چند محصول تکرار شده باشند و میزان دریافت کلی را افزایش دهند.

علاوه بر این، برخی مکمل‌ها می‌توانند با داروهای مصرفی تداخل داشته باشند. به همین دلیل بهتر است قبل از ترکیب چند محصول، ترکیبات تمام مکمل‌ها بررسی شود.

بهترین مکمل برای کاهش وزن در خانم‌ها چیست؟

برای زنان نیز یک مکمل واحد که برای همه مناسب باشد وجود ندارد.

انتخاب مکمل باید با توجه به سن، رژیم غذایی، میزان فعالیت، وضعیت هورمونی، داروهای مصرفی و شرایطی مانند بارداری یا شیردهی انجام شود.

در دوران بارداری یا شیردهی، استفاده خودسرانه از مکمل‌های کاهش وزن توصیه نمی‌شود و بهتر است حتماً با پزشک یا داروساز مشورت شود.

برای مشاهده محصولات مرتبط با سلامت بانوان می‌توانید دسته مکمل های بانوان را بررسی کنید.

بهترین مکمل برای کاهش وزن در آقایان چیست؟

در مردان نیز انتخاب مکمل باید بر اساس هدف اصلی مشخص شود. اگر هدف کاهش چربی همراه با حفظ عضله باشد، توجه به دریافت پروتئین کافی، تمرین مقاومتی و کنترل کالری اهمیت زیادی دارد.

در چنین شرایطی، مکمل پروتئینی ممکن است در صورت ناکافی بودن پروتئین رژیم غذایی کاربرد داشته باشد؛ در حالی که مکمل‌های چربی‌سوز باید با احتیاط بیشتری بررسی شوند.

برای آشنایی با محصولات مرتبط می‌توانید دسته مکمل های آقایان را مشاهده کنید.

آیا قرص لاغری بهتر از مکمل چربی‌سوز است؟

اصطلاح «قرص لاغری» می‌تواند به محصولات مختلفی اشاره کند؛ از مکمل‌های بدون نسخه گرفته تا داروهای کاهش وزن که تحت نظر پزشک استفاده می‌شوند.

این دو گروه را نباید با یکدیگر یکسان دانست. داروهای کاهش وزن برای شرایط مشخص پزشکی و تحت نظارت متخصص استفاده می‌شوند، در حالی که بسیاری از مکمل‌های لاغری بدون نسخه شواهد محدودی برای کاهش وزن قابل‌توجه دارند.

برای آشنایی بیشتر با انواع محصولات و تفاوت آن‌ها می‌توانید مقاله بهترین قرص لاغری چیست؟ بررسی انواع قرص‌های کاهش وزن، فواید، عوارض و روش انتخاب را مطالعه کنید.

مکمل کاهش وزن را چه زمانی مصرف کنیم؟

زمان مصرف کاملاً به ترکیبات محصول بستگی دارد و نمی‌توان یک زمان ثابت برای تمام مکمل‌های کاهش وزن تعیین کرد.

برای مثال، محصولی که حاوی کافئین یا ترکیبات محرک است ممکن است در ساعات پایانی روز برای برخی افراد باعث اختلال خواب شود. از طرف دیگر، بعضی مکمل‌ها بهتر است همراه غذا مصرف شوند.

بنابراین بهترین روش این است که دستور مصرف روی محصول و توصیه پزشک یا داروساز ملاک قرار گیرد.

جدول مقایسه مکمل‌های محبوب برای کاهش وزن

چطور یک مکمل کاهش وزن مناسب انتخاب کنیم؟

قبل از خرید مکمل کاهش وزن بهتر است چند سؤال ساده را از خودتان بپرسید:

آیا واقعاً به مکمل نیاز دارم؟

هدف من کاهش وزن است یا کاهش درصد چربی و حفظ عضله؟

آیا رژیم غذایی من پروتئین، فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی کافی دارد؟

آیا محصول حاوی کافئین یا سایر محرک‌هاست؟

آیا داروی خاصی مصرف می‌کنم؟

آیا بیماری زمینه‌ای دارم؟

آیا ادعاهای روی محصول واقع‌بینانه هستند؟

اگر محصولی وعده کاهش وزن بسیار سریع و بدون رژیم و ورزش می‌دهد، باید با احتیاط بیشتری به آن نگاه کرد. منابع معتبر نیز درباره چنین ادعاهایی هشدار داده‌اند.

چه کسانی نباید خودسرانه مکمل لاغری مصرف کنند؟

افرادی که بیماری زمینه‌ای دارند، داروی منظم مصرف می‌کنند، باردار یا شیرده هستند، فشار خون بالا دارند یا سابقه مشکلات قلبی دارند، بهتر است پیش از مصرف مکمل‌های کاهش وزن با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

همچنین مصرف چند محصول محرک به صورت همزمان می‌تواند میزان کافئین یا سایر مواد محرک را بیش از حد افزایش دهد.

آیا مکمل کاهش وزن بدون رژیم و ورزش اثر دارد؟

مکمل نمی‌تواند جایگزین اصول اصلی کاهش وزن شود.

کاهش کالری دریافتی، انتخاب مواد غذایی مناسب و فعالیت بدنی همچنان پایه اصلی مدیریت وزن هستند. NIH نیز تأکید می‌کند که تغییرات سبک زندگی اساس کاهش وزن پایدار است و شواهد مربوط به بسیاری از مکمل‌های کاهش وزن محدود است.

سؤالات متداول درباره بهترین مکمل برای کاهش وزن

بهترین مکمل برای کاهش وزن سریع چیست؟

مکملی که بتواند به تنهایی کاهش وزن سریع و پایدار ایجاد کند وجود ندارد. بسیاری از مکمل‌هایی که با وعده لاغری سریع فروخته می‌شوند، شواهد علمی کافی ندارند و بعضی از آن‌ها می‌توانند عوارض یا تداخل دارویی داشته باشند.

آیا ال کارنیتین واقعاً باعث لاغری می‌شود؟

ال کارنیتین ممکن است در برخی افراد اثر محدودی بر کاهش وزن داشته باشد، اما نباید انتظار کاهش وزن چشمگیر از آن داشت. اثر اصلی آن را باید در کنار رژیم غذایی و فعالیت بدنی بررسی کرد.

CLA بهتر است یا ال کارنیتین؟

نمی‌توان یک گزینه را برای همه افراد بهتر دانست. CLA و ال کارنیتین مکانیسم و شواهد متفاوتی دارند و هیچ‌کدام جایگزین رژیم غذایی و فعالیت بدنی نیستند.

آیا پروتئین وی برای لاغری خوب است؟

پروتئین وی مستقیماً چربی‌سوز نیست، اما می‌تواند به تأمین پروتئین رژیم کمک کند. در رژیم کاهش وزن، دریافت پروتئین کافی و حفظ توده عضلانی اهمیت دارد.

آیا کراتین باعث چاقی می‌شود؟

کراتین مکمل چربی‌سوز نیست. ممکن است در بعضی افراد باعث افزایش وزن ناشی از افزایش آب داخل عضلات شود، اما این افزایش وزن لزوماً به معنی افزایش چربی بدن نیست.

آیا کافئین برای کاهش وزن مناسب است؟

کافئین در بعضی مکمل‌های کاهش وزن استفاده می‌شود، اما افزایش مصرف آن همیشه به معنی کاهش وزن بیشتر نیست. مصرف زیاد می‌تواند باعث بی‌قراری، اختلال خواب و افزایش ضربان قلب شود.

آیا امگا ۳ باعث لاغری می‌شود؟

امگا ۳ را نباید به عنوان یک چربی‌سوز مستقیم در نظر گرفت. این مکمل بیشتر برای تأمین اسیدهای چرب ضروری و حمایت از سلامت عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آیا مولتی ویتامین باعث کاهش وزن می‌شود؟

خیر، مولتی‌ویتامین به‌طور مستقیم مکمل لاغری محسوب نمی‌شود. کاربرد اصلی آن تأمین ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن در صورت ناکافی بودن دریافت غذایی است.

آیا می‌توان چند مکمل لاغری را همزمان مصرف کرد؟

مصرف همزمان چند مکمل بدون بررسی ترکیبات توصیه نمی‌شود؛ به‌خصوص اگر چند محصول حاوی کافئین یا سایر محرک‌ها باشند. بهتر است ترکیبات و مقدار مصرف هر محصول با نظر پزشک یا داروساز بررسی شود.

جمع‌بندی؛ برای کاهش وزن چه مکملی انتخاب کنیم؟

اگر هدف شما کاهش وزن است، بهتر است انتخاب مکمل را از پایه درست شروع کنید. **مکمل باید نقش کمکی داشته باشد، نه اینکه جای رژیم غذایی و ورزش را بگیرد.**

ال کارنیتین، CLA، برخی چربی‌سوزها، مکمل‌های انرژی‌زا و پروتئین‌ها هرکدام کاربرد متفاوتی دارند و میزان شواهد درباره تأثیر آن‌ها بر کاهش وزن نیز یکسان نیست.

برای فردی که در رژیم کاهش وزن پروتئین کافی دریافت نمی‌کند، پروتئین وی ممکن است کاربردی‌تر از یک چربی‌سوز باشد؛ برای فرد دیگری ممکن است اصلاً نیازی به مکمل وجود نداشته باشد. بنابراین **بهترین مکمل، مکملی است که با نیاز واقعی بدن و هدف فرد هماهنگ باشد.**

برای بررسی محصولات مرتبط می‌توانید از دسته چربی سوزی و کاهش وزن شروع کنید و در صورت نیاز، دسته‌های پروتئین های ورزشی، ال-کارنتین و سی ال ای (CLA) را نیز بررسی کنید.

در نهایت، اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا داروی خاصی مصرف می‌کنید، پیش از شروع مکمل کاهش وزن با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ زیرا مکمل‌های کاهش وزن می‌توانند با داروها تداخل داشته باشند و ایمنی همه محصولات نیز به یک اندازه بررسی نشده است.